Йӑлана кӗнӗ тӑрӑх, ҫуркунне Шупашкарта «Ҫӗрулми» курав иртет. Ҫитес ҫул вӑл пуш уйӑхӗн 4-5-мӗшӗсенче пулӗ.
Темиҫе ҫул ӗнтӗ курава МТВ-центрта йӗркелеҫҫӗ. Хальхинче те ҫавӑнтах пулӗ. Унта вӑрлӑх ҫӗрулми сутнисӗр пуҫне ял хуҫалӑх техникин куравӗ те пулӗ. А.Г.Лорх ячӗллӗ ҫӗрулмин тӗпчев федераци центрӗ тӗрлӗ сортпа паллаштарӗ.
Ксения Викторова Мускавра юристра ӗҫленӗ, халӗ вара Чӑваш Ене таврӑннӑ, Муркашра кайӑк-кӗшӗк усрать.
Ксения Викторова – икӗ ача амӑшӗ, шавлӑ хулара пурӑнса йӑлӑхсан тӑван тӑрӑха таврӑннӑ. Чӑваш Енре вӑл хӑйӗн ӗмӗтне пурнӑҫланӑ. Халӗ Ксения кайӑк-кӗшӗк усрать. Ҫулталӑк пуҫламӑшӗнче вӑл соцконтракт алӑ пуснӑ. Патшалӑх панӑ укҫапа ҫамрӑк хӗрарӑм инкубаторсем, кайӑк-кӗшӗк ҫӑмартисем туяннӑ. Халӗ унӑн хуҫалӑхӗнче – ӑратлӑ чӑхсем: бентамкӑсем, брамӑсем, виандотсем.
Пӗр сехетре пӗр ҫын 20 сотӑй ҫӗрулми лартма пултарать.
Ку – юмах мар. Кунашкал хатӗре Шупашкарта пурӑнакан Владимир Выйгетов шухӑшласа кӑларнӑ. Чи малтан вӑл алӑ айӗнчи япаласенчен ҫӗрулми кӑлармалли хатӗр ӑсталанӑ, унтан – купаламалли. Халӗ ав ҫӗрулми лартмалли хатӗр шутласа тупнӑ. Ӑна ытти ҫынсем те килӗштернӗ. Ара, вӑл вӑхӑта та, вӑя та перекетлеме май парать.
Чӑваш Республикинче кӑҫал ҫӗрулми ӑнса пулнӑ, ӑна вӑхӑтра пӳлмене кӗртнӗ. Пӗтӗмпе республикӑра 121,5 пин тонна ҫӗрулми туса илнӗ.
Ку, пӗлтӗрхипе танлаштарсан, 7,2 процент нумайрах. Тухӑҫӗ фермерсемпе ял хуҫалӑхӗсене чӑннипех те савантарнӑ: пӗр гектартан вӑтамран 297,4 центнер ҫӗрулми пуҫтарнӑ. Иртнӗ ҫулхипе танлаштарсан, 18 процент нумайрах.
Ҫӗрулми нумай ларатссипе кӑҫал Патӑрьел тата Комсомольски округӗсем малта пулнӑ. Вӑрмар тата Елчӗк округӗсем вара чи пысӑк тухӑҫ туса илнӗ.
Республикӑра «Кӗр парнисем» ярмӑрккӑна пӗтӗмлетнӗ. Аса илтерер: вӑл авӑн уйӑхӗн 13-мӗшӗнченпе Чӑваш Енре 49 лапамра иртнӗ. Унта вырӑнти ял хуҫалӑх предприятийӗсен, фермерсен экологи тӗлӗшӗнчен таса ҫимӗҫӗсене йӳнӗрехпе туянма май пулнӑ.
Икӗ уйӑхра ярмӑрккӑра 512 тонна ытла ҫимӗҫ сутнӑ. Ытларах ҫӗрулми (63%) туяннӑ. Кӑҫал тин татнӑ ҫырласем те туянма май пулнӑ. Ҫавӑн пекех вырӑнти произоводительсем аш-какай, пыл, калчасем, вӑрлӑхсем, кукӑль таврашӗ сутнӑ.
Сутуҫӑсене вырӑнпа тӳлевсӗрех тивӗҫтернӗ. Тивӗҫлӗ канурисене, ветерансене тата сусӑрсене ҫимӗҫсене киле ҫитиех леҫсе панӑ.
Чӑваш Енӗн Ял хуҫалӑх министерстви качакапа сурӑх ӗрчетекенсене субсиди парассине пӗлтернӗ.
Укҫана тивӗҫес текенсенчен заявкӑсене авӑн уйӑхӗн 18-мӗшӗнчен йышӑнма пуҫлӗҫ. Документсене авӑн уйӑхӗн 25-мӗшӗнчи ҫурҫӗрччен парса ӗлкӗрмелле.
Субсиди валли пурӗ 2,4 млн тенкӗ пӑхса хӑварнӑ.
Тӗплӗнрех пӗлес тесен Ял хуҫалӑх министерствипе ҫыхӑнмалла.
Элӗк округӗнчи ҫамрӑк фермер тата блогер Кирилл Степанов ял пурнӑҫӗ пирки документлӑ сериалта ӳкерӗннӗ. Ӳкерӳ ушкӑнӗ ун патне киле, Элӗк округӗнчи Кӗҫӗн Тӑван ялне, килнӗ. Юлашки кадрсене Шупашкарта вӗҫленӗ.
Хальлӗхе Кирилл Степанов мӗнле проекта тата платформӑна хутшӑнни пирки пӗлтермен – вӑрттӑнлӑхра ку. «Ӳкерӳ кунне тулли кӑмӑлпа аса илетӗп, ҫурӑм тӑрӑх ӑшӑ хум чупса иртет. Командӑна профессионаллӑхшӑн тавах!» - тесе ҫырнӑ ҫамрӑк фермер халӑх тетелӗнче.
Чӑваш Енри сухана чикӗ леш енне те ӑсатаҫҫӗ. Элита сорта Патӑрьел, Комсомольски, Елчӗк районӗсенчи ял хуҫалӑх предприятийӗсем ӑсатаҫҫӗ.
Ҫурла уйӑхӗн 25-29-мӗшӗсенче Беларуҫе 80 тонна севок ӑсатнӑ.
Ҫулталӑк пуҫланнӑранпа вара Беларуҫе, Молдовӑна, Казахстана, Монголие, Болгарие тата Румыние 1,5 пин тонна ӑсатнӑ.
Шупашкарта вырнаҫнӑ «Агромаш» завод Китай лицензийӗпе трактор кӑларма пуҫлӗ.
Коммуналлӑ урамра вырнаҫнӑ асӑннӑ предприятире иртнӗ эрнере Олег Николаев Элтепер пулнӑ. Предприятин гендиректорӗ Алексей Яковлев пӗлтернӗ тӑрӑх, Китайра ял хуҫалӑх техникине туса кӑларакан производительпе пӗлтӗр килӗшӳ тунӑ. Ҫавна май Чӑваш Енри завод «Агромаш-Lovol TD904» туса кӑларма пуҫласшӑн. Малтанласа машина комплекчӗсене пухасшӑн, кайран пӗтӗмпех кунта туса кӑларасшӑн.
Чӑваш Енре шӑпӑрлансене пӗчӗкрен ҫӗр ӗҫне хӑнӑхтараҫҫӗ. Ку вӑл ахальтен мар ӗнтӗ.
Лаша пуласси тихаран паллӑ, ҫын пуласси ачаран тесе каланӑ ваттисем.
Чӑваш Енре ачасене ял пурнӑҫне тата ял хуҫалӑхӗнчи ӗҫе юратма хӑнӑхтарас тесе ача пахчисенче агролабораторисем уҫнӑ. Паянхи куна ун пекки 137 ача пахчинче пур.
Проекта 146 аграри предприятийӗ, кооперативсемпе фермерсем хутшӑнаҫҫӗ.
Аграри лабораторийӗсем Ҫӗрпӳ тӑрӑхӗнче – 19, Муркаш тӑрӑхӗнче — 12, Шупашкар тӑрӑхӗнче – 10.
+27.8 °C